دانشگاه هنر اصفهان ؛دانشکده مرمت

کارشناسی ارشد مرمت و احیا بنا و بافتهای تاریخی

ترجمه و بررسی ساختار پلان مدیریت شهر بث انگلستان

جناب آقای مهندس اسفنجاری

نوید درخشان فر

زمستان 1386

این پلان مدیریت به مدیریت هان تزا مدیر کل دانشکده ابنیه و رسانه تدوین گردیه است و توسط شرکت مشاور رزماری تاد پی گیری و تهیه  می شود.

مقدمه  : در مقدمه اشاره می شود که شهر باث ترکیب ویژه ای از منابع طبیعی،آبهای معدنی و یک منظره دل انگیز(BEAUTIFULL DRAMATIC LANDSCAPE ) با هم ترکیب شده اند همراه با آثار معماری و شهر سازی و یک تاریخ پر فراز و نشیب تشکیل دهنده شهر بث می باشد

چشم انداز بلند مدت long term vision

در چشم انداز بلند مدیت به محدوده بر نامه ها  اشاره می شود و اینکه پلان مدیریت به دنبال چه موضوعاتی باید باشد در واقع با ترسیم چشم اندازی برای بث به هیئت تهیه کننده مسیر را نمایان می دارد ، چشم انداز بلند مدت از مواردی است که هر برنامه مدیریریتی به آن نیاز منداست ، چشم انداز بلند مدت توسط مدیر کل که در اینجا هان تزا است نوشته می شود. چشم انداز بلند مدت بث داری پنج بند است :

 در بند اول اشاره می کند که باث یک مرکز برتربرای مدیریت و حفاظت  شهر تاریخی خواهد بود.(will be…)  . در بند دوم به نحوه مدیریت این مرکز اشاره می نماید. در بند دوم به گردانندگان آن اشاره می نماید و کسانی که برای بث با یک ساختار منسجم اجتماعی که پلان مدیریت ایجاد می کند اداره می شود  و این نکته که  میراث جهانی با مدیریت مشترک محلی ، ملی و  انجمنهای بین المللی اداره خواهد شد.

دیباچه introduction

در دیباچه یاد آوری می کند که سایت میراث جهانی  ثبت شده در سال 1987 و حائز ارزشهای بسیاری است. برای بر شمردن این ارزشها آنها را به ارزشهای عام و خاص طبقه بندی می نماید :

 ارزشهای عام شهر شامل:                                                                                  

·    مدارک باستان شناسی ،

·    چشمه های آب گرم

·    استقرار رومی ها

·    شهر سازی قرون وسطی

·    سیستمهای حمل و نقل

·    فعالیتهای اجتماعی

مدارک باستان شناسی موید این مطلب است که از ماقبل تاریخ دوره روم باستان چشمه های آب گرم مورد استفاده بوده است  ؛ همچنین استقرار رومی ها در این منطقه  ، ساکسونها و قرون وسطی که از شهرسازی آنها آثاری نظیر دروازه و بارو باقی مانده . ساختمانهای آبی بث برای تفریح کاربرد دارد و برای سلامتی مفید  و عده زیادی نیز برای مشکلات استخوان بدن از چشمه های  آب گرم استفاده می نمایند

در ارزشهای عام ارزشهایی از شهر را بر می شمرد که در نگاه اول جلب نظر می نماید و هر گردشگری که با شهر سفر نماید متوجه این ارشها می شود.                                                              

ارزشهای خاص شامل :

·    8400 سکنه

·    پذیرای سالانه 3.7 ملیون نفر توریست     

·    پلان مدیریت شهر بث

دربرشمردن  ارزشهای خاص ارزشهایی که برای استفاده های متخصیصین لازم است به طور کلی بیان می دارد . به عنوان مثال برای کسانی که می خواهند در این شهر سرمایه گذاری نمایند سالانه 3.7 میلیون توریست جذابیت دارد و برای یک محقق اجتماعی 8400 سکنه و ارتباط آنها با 3.7 ملیون توریست جذاب خواهد بود.

·   یک شهر مسکونی

شهر بث داری مشخصات یک شهر مدرن است و همواره دارای  رشد و گسترش شهری می باشد ؛ این شهر خانه 84000 سکنه است که باید  اشتغال سکنه تا آنجا که امکان دارد از همین شهر باشد. با توجه به توریستهای بسیاری  که به آن شهر وارد می شود نباید تضییع کننده حقوق سکنه اصلی باشد و همواره آنان باید در اولویت باشند  تا پایداری ارزشهای عام و خاص شهرتضمین شود

·   هدف گذاری برای پلان مدیریت

پلان مدیریت برای آنکه بتواند هدفهای خود را بیان نماید ابتدا دست به تقسیم اهداف به چند دسته می نماید. وآنها را به دو دسته تقسیم می نمیاد اهداف کلی   و اهداف اساسی  

اهداف کلی مانند " تهیه یک چهار چوب کاری برای حفظ میراث فرهنگی " به جایگاهی که بث باید داشته باشد اشاره می نماید.

اهداف اساسی شامل :  

·    ترویج مدیریت پایدار سایت میراث جهانی بث

·    تضمین حیات صفات منحصر به فرد سایت و شناخت بیشتر آنها

·    مقاومت ارزشهای منحصر به فرد آن توسط تعمیرات و رسیدگیهایی که صورت می گیرد برای باث به عنوان شهر سکونت و کار

·    توسعه دسترسی عمومی به سایت

·    افزایش آگاهی عمومی و ایجاد انگیزه عمومی برای حفظ شهر میراث جهانی 

   اهداف اساسی مقیاس ریزتری نسبت به اهداف کلی دارد

وضعیت پلان مدیریت :  در این بخش از پلان مدیریت جایگاه قانونی آن را در حقوق بر می شمرد و یاد آور می شود که   

یک سند اشتراکی  حاصل توافق گروههای متفاوت اجتماعی است

وسعت جغرافیایی آن توسط یک خط محدود نمی شود زیرا تمام ساختار منظر و زیستگاه محیطی آن اهمیت دارد .

نیازهای پلان مدیریت: 

سایت میراث جهانی بث در برنامه جاری یو نسکو به رسمیت شناخته شده و مدیریت فعال آن ناظر بر فعالیتهای پلان مدیریت خواهد بود.

با اشتراک فکری هزاران نفر این پلان مدیریت مهیا می شود ؛ در شهری با اینهمه آثار تاریخی تغییرات باید در مسیری مدیریت و  هدایت شود تا شهر بث به خوبی وارد قرن 21 شود و صدمات ناشی از تناقضات با صنعت دامنگیر آن نشود.

·   تهیه پلان مدیریت

تهیه پلان مدیریت باید توسط گروهی هدایت و پی گیری شود و در تغییرات مدیریتی آن این پلان مدیریت بدون راهبر و پی گیری کننده نماند ؛ اعضایی که باید در تهیه این پلان مدیریت شرکت داده شوند بر می شمرد وبرحسب سلسله مراتب آنها  اینکه هر گروهی برای کدام بخش از پلان مدیریت لازم است شرکت داشته باشند.

شرکت کنندگانی از قبیل :    یک کمیته اشتراکی  از جوامع محلی و ملی با یک مدیر مسول، مشاور شهرسازی شهر بث نیز برای تعیین اهداف شرکت داده می شود . واعضای دیگری که هر یک به نوعی تماسی با شهر بث دارند و در سرنوشت آن دخیلند.

 ttp://www.vacationengland.com/booking_&_prices.htm

ttp://www.vacationengland.com/booking_&_prices.htm

توضیح و مفاد پلان مدیریت شهر بث  

·    جزییات محلی شامل  :  نام ، تاریخ ثبت ، کشور ، سرزمین ، مختصات جغرافیایی

·    محدوده سایت جهانی در سالهای مختف : مثلا در سال 1993و در سال 1997

·    مشخصات منطقه ای

·    ارزشهای فرهنگی

در پیوست 2و3و4  این کتاب مطالب بسیاری در مورد تاریخ ، بناها و باغها و باستان شناسی شهر بث آمده است .

 بث در منطقه ای وارد شده که منابع آبی و سنگ آهکی بسیاری دارد منطقه ای که روزانه 1 ملیون گالن آب داغ معدنی به سطح زمین می آید. آب گرم  با دمای بین 41تا 48 درجه سانتیگراد دما که این منابع آبی در کشور انگلستان بی نظیر است .

این شهر در تنگه جلگه ای رشد کرده و از نظر طبیعی بسیار غنی و کم نظیر است                                              بث دارای بناهای تاریخی بسیار به تعداد 4980 بنای ثبت شده  می باشد ؛ و 1.4 هکتار سرزمین تاریخی دارای استعداد بسیار در زمینه کشاورزی و باغبانی می باشد . در تمامی دورانهای تاریخی چشمه های آب گرم آن مرکز شهر بث بوده اند. رمانها اولین ساکنان این شهر بوده اند و آغاز تمدن در شهر بث بوده اند.

·   اهمیت :

این بخش از پلان مدیریت شامل ارزیابی و برآورد  (ASSESSMENT)  ارزشهای سایت جهانی مطابق با ضوابط کمیته یونسکو و دیگر ارزشهای محلی ، سرزمینی و ملی و بین المللی می باشد.        

·    چشمه آب گرم

·    آثاری از رومانها

·    معماری قرن 18

·    شهر سازی قرن 18

·    شهر (اجتماعی) قرن 18

·    منظر

·    ساختار کنونی اجتماعی

خلاصه ای از ارزشهای دیگر و پایین تر WIDER  

·    ساختار و انجمن های شهر (احتمالا منظور اصناف)

·    شهر مسکونی و زنده

·    اسناد نوشتاری و مکتوب JUSTIFICATION FOR INSCRIPTION

·   ضوابط برای ارزشهای برجسته جهانی

سایت باید          

به نمایش بگذارد یک شاهکار دست ساخت بشر را و یک مثال برچسته باشد  از سبک معماری و تکنولوژی ساخت و  منظر و نمایش می دهد مراحل مهم تاریخی و نقش انسان و صفات وی در شکل گیری تاریخ  را تبیین نماید.

تکامل شهر بث به طور استثنایی ومنحصر به فرد در خیابانها  ،پارکها و باغها صورت گرفته است و بسیار مشکل است که شهری نظیر آن را در قرن کنونی یافت نماییم . (باغ شهر)

قانون حفاظت : سیستم برنامه ریزی ملی انگلستان  قوانین کافی برای حفاظت بسیاری از شاخصه های یک سایت جهانی به نمایش گذاشتدن این شاهکار دست ساز بشر را تاید و حمایت می نماید. و قوانین حفاظت انگلستان به قوانین بین المللی حفظ یک سایت جهانی انطباق بسیار دارد. پس اعتبار (AUTHETICITY)   اول همان قوانین انگلستان است

اعتبار  دیگر تکامل شهر بث به نمایش گذاشتن تبادلات انسانی مهم در مقطعی از زمان یا در یک محوطه تاریخی و پیشرفت در معماری و تکنولوژی در بناهای ویژه (آسیابها) شهر سازی یا طراحی منظر.

شاخص دیگر همان ارزشهای عام است :

·    تصویر و جو (ترکیب باغ و گیاه و توپوگرافی و چشم انداز)  

·    محیط تاریخی

·    محیط طبیعی

·    ارزشهای دینی و اعتقادی

·    انجمنهای انسانی

·    ارزش اقتصادی ( توریستی بودن )

·    توریستی بودن شهر

·    آموزش و تحقیقات (دانشگاه قدیمی)

فصل سوم پلان مدیریت بث اختصاص دارد به مدیریت عملکرد و اهداف . در این بخش 61 عملکرد (issues)  و 45 هدف(objective) در ارتباط با هم و در ارتیاط باسایت میراث جهانی تدوین می گردد ؛ بخشی از این اهداف مشترک در بین همه سایتهای جهانی است (OVERAL OBJECTIVE )  و بخشی اختصاص به شهر تاریخی بث دارد. عملکردی (issues)  که در اینجا از آن یاد می شود بیشتر به هدف نزدیک است در واقع فعالیتهایی  که برای پاسخ دادن به هدفی باید انجام گردند. میتوان از آن به ریز هدف هم یاد نمود

بازشناسی عملکرد ها :

 تقسیم بندی می شوند به عملکردهای فن شناسی ، نقشه برداری ، تحقیقاتی و مشاورهای که این فعالیتها عملکردهای ثانویه ای در پی خواهند داشت شامل :

·    مدیرت تغییرات

·    مرمت

·    آموزش و تحقیقات

·    دسترسی های فیزیکی

·   مدیریت گردشگران

به این معنی که اگر در لیست عملکرد ها فعالیتهای تحقیقاتی قرار می دهیم به عملمردهای ریزتری مانند آموزش ، فضای آموزشی ، کارگاه برای آموزش ، دسترسی به سایت برای آموزگاران  ،و... را نیز باید در لیست ریز عملکرد ها بیاوریم

                                                            مدیریت تغییرات

اهداف مشترک :   OVERAL OBJECTIVE 

1.     مدیریت تغییرات 

2.     مرمت و حفاظت

3.     آموزش و تحقیقات

4.     دسترسیهای فیزیکی

5.     مدیریت بازدید کنندگان

6.     حریم

7.     انجمنهای محلی

8.     مصوبات طرح تو سعه منطقه

در ادامه  پلان مدیریت برای هریک از این اهداف در سطح جزیی تر مجددا عملکرد (issues) و هدف (objective)  تعیین می نماید.

همانطور که می بینیم تدوین کنندگان این پلان مدیریت در یک ساختار فراکتال اقدام به هدف گذاری و ریزهدف می نمایند ؛ می توان بعد از اهدافی که در چچشم انداز بر شمردیم  8  هدفی را که در بالا آمد اهداف بزرگ پلان مدیریت بدانیم و برای آن ریز هدف های دیگر و برای آنها نیز ریز ریز هدفهای دیگر و برای آنها اهداف ریزتری برشمرده آنها را پیگیری و مو به مو به انجام برسانیم !

1-   مدیریت تغییرات :

·    مسئو لیت (ADMINISTRATION)

·    بودجه

·    مدیریت تهدیدات و خطرات

·    مدیریت اطلاعات

·    مستند سازی

·    حریم

·    انجمنهای محلی

·    مصوبات طرح توسعه

2. مرمت و حفاظت :  

این بخش شامل پرستاری (CARE ) و تعمیرات (MAINTENANCE) می گردد که ساختمانها و باغها و پارکها ودیگر فضاهای عمومی ، مسیرهای آبی و مناظر طبیعی را در بر می گیرد . زمینه های      (THEME)   اساسی آن عبارتند از :

·    مالکیت

·    بودجه

·    محیط تاریخی

·    ساختمانها

·    منظر

·    باستان شناسی

·    مردم شناسی 

سپس برای هریک از این زمینه ها لیستی از  هدفها و عملکردها را بر می شمرد

3. آموزش و تحقیقات

عملکردهای آموزش و تحقیقات

اهداف آموزش و تحقیقات

4.دسترسیهای فیزیکی زمینه های اصلی :

·    ترافیک

·    پارکینگ

·    نقطه ورودی

·    هدایت

·    حمل و نقل عمومی

·    حمل و نقل اختصاصی

·    مسیرهای پیاده و سواره

·    دسترسی عمومی

·    روشهای سفر واطلاع رسانی 

عملکردهای دسترسیهای فیزیکی

اهداف دسترسی های فیزیکی

            4. مدیریت بازدید کنندگان

·    تسهیلات برای بازدید کنندگان

·    تکریم بازدید کنندگان  (WELLCOME)

·    پراکندگی بازدید کنندگان

·    فروش مایحتاج

·    انجمنهای  محلی

عملکرهای مدیریت بازدید کنندگان

اهداف مدیریت بازدید کتتدگان

فصل 4 برنامه عملیاتی  

 در این بخش 118 ریز عملکرد (ACTION)  ارائه می دهد که به اهداف و عملکرهایی که در بخش قبل گفته شد برسد. برای این کار جدولی 3 ستونی تدوین می نماید. و ریز ریز عملکرد ، شرکا و تاریخ رسیدن به  آن را در جدول درج می نماید.

ما نیز برای هر یک یک نمونه از سطور جداول را آورده ایم تا ساختار آن مشخص شود.

مدیریت تغییرات :  

جدول مدیریت و تغییرات مالی 

            2. مدیریت تهدیدات  ، مدیریت اطلاعات ، مستد سازی

3. حرکت انجمنهای محلی 

4. مدیریت تهدیدات  ، مدیریت اطلاعات ، مستد سازی

·  مرمت و حفاظت : برای هریک از OVERAL OBJECTIVE   اهداف مشترک ریز عملکردهایی لیست کرده تا برای آنها جداولی مطابق آنچه آمد تدوین نماید.

·    محیط تاریخی ( جدول ریز عملکرد)

·    بودجه و مالکیت

·    ساختمانها ، منظر و معماری

·    مردم شناسی

·    آموزش و تحقیقات

·    دسترسی فیزیکی

·    ترافیک ف حمل و نقل و برنامه سفر

·    دسترسی پیاده و دوچرخه

·    مدیریت بازدید کنندگان

منابع ومآخذ

Bath and north east Somerset , City of bath word heritage site management plan, English heritage ,

Site : ttp://www.vacationengland.com/booking_&_prices.htm

Site: http://www.bath.co.uk/index.html